Brussel hoofdstad

Brussel is hoofdstad van veel en velen. Zowel België, Vlaanderen als Europa hebben er hun maatschappelijke zetel. Hoe 'maatschappelijk' die zetel moet opgevat worden is een ander paar mouwen. Brussel wil immers helemaal niet de hoofdstad van Vlaanderen zijn. Daarvoor is de aversie vanwege de Vlaamse Brusselaars tegenover hun verre thuisland veel te groot. Zij schurken zich liever aan tegen de 'open' en 'naar buiten' gekeerde kosmopolieten die het internationale karakter van Brussel centraal stellen. De zware polderklei is hen daarbij een blok aan het been. En zij hebben natuurlijk wel een punt. In Brussel kom je de hele wereld tegen. In de kelders van het SAS of Conrad hotel zit het zuidelijk halfrond, in de appartementen erboven het noordelijk. In de ene wijk wonen vooral Marokkanen, in de andere Congolezen. Ukkel en Vorst is in trek bij de Fransen en in het centrum hokken die vermaledijen Vlamingen samen. Ik weet, dit is een karikatuur, maar wat is dit niet in Brussel.

Op dezelfde manier is Brussel als hoofdstad voor Europa slechts een idee. De hoofdstadfunctie beperkt zich tot de concentratie van een groot deel van de Europese instellingen. Dat is natuurlijk al iets, maar lang niet voldoende. In een echte hoofdstad komen verschillende functies samen: politieke, financiële, economische en bestuurlijke machten ontmoeten er elkaar. Dit is in Brussel niet het geval, nergens in Europa trouwens.

Wat overblijft is een zweem van vergane Belgische glorie, van een glorieus industrieel verleden. Romantici gaan naarstig op zoek naar wat het noorden van dit land, via Brussel met het zuiden verbindt. Sommigen menen dat ze vaderlandslievende gevoelens kunnen opwekken door in hun liedjes Belgenland te bejubelen. Een jammerlijk maar aloud recept dat aanleiding geeft tot de meest banale nummers aller tijden.

Slimmeriken doen het anders. Tussen het nationalistisch puin zien zij waar noord, centrum en zuid zich werkelijk dagdagelijks mee bezig houdt: bier brouwen. Terecht claimen ze Brussel daarbij als "Beercapital'. Op hun site vind je een overzicht van de verschillende Belgische bieren en hun brouwerijen. Brusselse cafés en restaurants passeren ook de revue. Wat opvalt is dat naast oude vaste waarden, ook heel wat nieuwe of vernieuwde brouwerijen de club komen vervoegen. Dat is een hoopvol teken voor de uitbouw van een nieuwe bierbrouwersnatie ! Zelf ging ik alvast eens langs bij onze Waalse vrienden van de brasserie d'Ecaussinnes. Hun etiketten zien er niet uit maar het brouwsel mag er best wezen. Ik proefde er van de Ultra-Soif; de Ultra Blonde, de Ultra Ambrée en de Ultradélice. A découvrir ...

The Grand Harbour.

Vele steden hebben een haven. Dikwijls hebben ze er hun ontwikkeling aan te danken. Valletta, de hoofdstad van Malta, is een haven. En het is maar zeer de vraag of de stad er haar ontwikkeling aan te danken heeft.

Lange tijd was Malta niets anders dan een militaire burcht in het midden van de Méditerannée. Dat had ze te danken aan haar 'Grand Harbour", een gigantische natuurlijke haven die diep het land intrekt. Het bracht haar veel fortificaties en barokke kerken op. Met de tweede wereldoorlog hebben de Duitsers alles nog eens flink plat gebombardeerd en sindsdien was het wachten tot de Unesco geld genoeg bijeen bracht om de stad in haar middeleeuws aanzien terug op te bouwen. Nu de militaire rol van het eiland is uitgespeeld, blijft enkel nog toerisme over.

Dat is zeer zeker beter dan niets. Maar het toont toch ook wel aan dat een militaire economie in essentie een roofeconomie is. Door de eeuwen heen hebben verschillende mogendheden het eiland volledig kaalgeplukt. Wat de Maltezers nu nog rest is geschiedenis.

Financiële crisis ?

Er was een tijd dat Europese middelen massaal werden geïnvesteerd om bij voorbeeld nieuwe weginfrastructuur aan te leggen in Spanje en Portugal. Of in snelle spoorweglijnen tussen de belangrijkste Europese Steden.

Vandaag zien we die centen zowat overal opduiken, zelfs in Gent of Luik, voor de financiering van een wijkproject. We kunnen ons afvragen of dat allemaal wel zo nodig moet, die EU-subsidies, maar goed, dit is een kwestie van herverdeling. Zo ook in Gozo, één van de Maltezer eilandbroeders. Daar gaan ze één van hun belangrijkste toeristische attracties in een 'interactief' kleedje steken. Ik mag er niet aan denken wat ik me daarbij moet voorstellen, een soort middeleeuws Disneypark ?

Maar Malta kan dat niet financieren. Malta heeft weinig inkomsten en dit is niet verwonderlijk: er is niets - op enkele cactusvijgen en kappertjes na. Daarnaast staat onze nieuwe EU-vriend ook bekend als een belastingvriendelijke omgeving. En zoals dikwijls, is er een omgekeerde correlatie tussen de belastingdruk op een bepaalde plek en de rijkdom van diegenen die er verblijven.Op de eilanden zie je dus wel poepsjieke hotels en de havens liggen vol magnifieke jachten waartussen dit van onze eigen royalty's waarschijnlijk niet eens zou opvallen. Het is dus niet omdat Malta weinig inkomsten heeft, dat er geen geld aanwezig is.

Maar, om verder te investeren in het toerisme worden niet de centen van het luxe-toerisme gemobiliseerd, wel deze van.... IJsland of all places. Terwijl ze ginds in het hoge noorden het nationaal faillissement nabij zijn, draineren ze de weinig overgebleven centen van hun overheidsbudget naar de andere kant van Europa om daar nieuwe projecten te financieren voor het Maltees toerisme. Ik ben normaal geen EU-scepticus, maar nu kom ik toch in de verleiding.

't Kan verkeren

Soms loopt de geschiedenis anders dan verwacht. Vandaag is Noli een klein maar leuk toeristisch dorpje in de buurt van Genua.

In vroeger tijden was het nog een autonome maritieme republiek, één van die stadsstaten die Italië rijk was. Columbus zou zelfs hier aan boord gegaan zijn van een schip dat hem uiteindelijk eerst in Portugal en dus later in Spanje en tenslotte in de Amerika's zou brengen.

Hieronder een beetje geschiedenis:
• 1099, Noli participated in the first crusade campaign, capitalising its participation by getting richer and obtaining more privileges. The town was growing in size.
• 1192, the free Municipality was established: tradition says that the cession of possessions of the Del Carretto family took place in the church of San Paragorio on August 7th.
• 1202, affirmation of Noli as maritime Republic as a result of the alliance of this Guelfo municipality with powerful republic of Genoa against Savona and marquis territory of Finale, the Ghibellines.
• 1239, Pope Gregory IX, as recognition for help given by the people of Noli in the war with Federico II, assigned to Noli the title of archbishop territory, separating it from Savona: this status remained until 1820..
• XIV cen., golden period of Noli’s glory and power.
• 1797, with fall of Republic of Genoa, Noli passed under French dominance losing its autonomy completely.

Toen ze onder Napoleon's knoet gekomen zijn was het dus gedaan met het vrije leven en gleed Noli weg tot een banaal dorpje langs de kust. Gelukkig heeft het toerisme onlangs weerom voor verandering gezorgd. Als je me nu zou vragen waar het leuker toeven is, in Genua of in Noli, dan zou ik het wel weten...

Afscheid van Hasselt

Zaterdag was er veel volk op de been. De zon scheen, een ideale dag om te shoppen dus. Wij vonden gelukkig een leuke kroeg waar goede bieren tegen zeer democratische prijzen geserveerd werden: 'In de kleine Hal' . Onze keuze viel op een Omer, een nieuw, stevig traditioneel blond bier van hoge gisting van brouwerij Bockor. Lekkere hoptinten zorgen voor een gelaagde structuur en zachtbittere aroma's. Ik geef toe, het komt van de andere kant van de wereld (Bellegem) maar toch -, een aanrader !

Pils van Cristal hebben we natuurlijk ook verschillende malen uitgeprobeerd, maar slechts één keer 'ech lekker' bevonden: vanuit een vers vat getapt. Bij de andere degustaties was er altijd wel iets dat niet voor 100% in orde was, en dat laat zich onmiddellijk smaken in het glas.

Hasselt is, zoals reeds vermeld, een shoppingstad. Op zondag laat zich dat voelen, dan is het piepedood. Zelfs onze favoriete kroeg sluit dan de deuren. Enkel het jenevermuseum trok nog volk, ons incluis. Maar, en zo hoort het ook op dit soort studiereizen, toch weer wat bijgeleerd: het belangrijkste verschil in productieproces tussen enerzijds bier en wisky en anderzijds jenever... na la die jaren.

Gelukkig waren we ook nog even de tentoonstelling 'In her Shoes' binnengelopen in het modemuseum. Hier kwam de ware stads-aard van Hasselt tot uiting. Op het - illegaal gekiekte - fotootje, zie je een ontwerp van Rem Koolhaas. Als je gebouwen kan zetten die de zwaartekracht lijken te tarten, dan kun je schoenen ontwerpen ook, me dunkt : stadsschoenen.

Gebakken (in de ) lucht.

Goed, ik ben overtuigd. Hasselt is een echte stad. Een kraanbedrijfje uit Zonhoven, hier vlakbij, is op het idee gekomen om etentjes in de lucht te verkopen. Vanavond vond er bij het busstation te Hasselt een overtuigende demonstratie plaats. Voor een niet nader genoemd bedrag kan je met een twintigtal zo'n 50 meter van de grond gaan om, als je dan nog iets door je keel krijgt, te genieten van een gastronomisch hoogstandje. De 'uitvinders' verkopen hun concept ondertussen al wereldwijd. Wie een tafeltje wil 'vastleggen', hier is het adres.

Dat is nu de essentie waar innovatie over gaat: nieuwe toepassingen vinden voor bestaande of gemakkelijk te ontwikkelen technologieën. Om de een of andere reden komen die gasten uit Zonhoven niet alleen op het idee, maar weten het daarenboven nog te vermarkten ook.

Chapeau daarvoor !

Eén groot stadsproject

Op een zomerse dag als vandaag lijkt Hasselt wel één groot stadsproject. Autovrije straten, hippe winkels en fusion restaurants, je struikelt erover in het stadscentrum. Toch is Hasselt ook nog een echte stad. Het heeft zowaar twee ringwegen die doorkruist worden door wegen van te lande die radiaal op de markt uitkomen.

Maar alles is nieuw, en blijkbaar gaat het erg hard. Als je een jongetje van een jaar of negen aan vader hoort vragen of het restaurant waar ze voor staan twee jaar geleden geen beenhouwer was, weet je dat het snel gaat in de hoofdstad der cafébazen.